Musaeum Gottwaldianum – Gdańska Kunstkamera
Musaeum Gottwaldianum to wyjątkowa kunstkamera, która powstała w Gdańsku w II połowie XVII wieku. Jej twórcami byli lekarze Christoph Gottwald i jego syn Johann Christoph Gottwald. W ciągu swojej działalności, muzeum to zyskało reputację jako jedno z najważniejszych miejsc dla badaczy i miłośników nauki, gromadząc różnorodne zbiory z różnych dziedzin wiedzy.
Historia zbiorów Gottwaldów
Początki Musaeum Gottwaldianum sięgają roku 1664, kiedy to Christoph Gottwald rozpoczął gromadzenie unikalnych obiektów. Po jego śmierci w 1696 roku, jego syn Johann Christoph kontynuował rozwijanie kolekcji, która przyciągała uwagę nie tylko lokalnych badaczy, ale także odwiedzających z innych regionów. Zbiory były znane głównie dzięki katalogom aukcyjnym sporządzonym przez gdańskiego przyrodnika i lekarza Johanna Philippa Breyne w 1714 roku. To właśnie te dokumenty dostarczyły informacji na temat różnorodności eksponatów oraz ich wartości naukowej.
Katalogi i opisy zbiorów
W zachowanych materiałach można znaleźć trzy egzemplarze katalogu aukcyjnego, które zawierały szczegółowe opisy zebranych okazów. Dodatkowo, dwie ilustracje autorstwa Samuela Donneta oraz Christopha Gottwalda przedstawiały niektóre z eksponatów, co umożliwiało lepsze wyobrażenie o ich charakterystyce. Warto zaznaczyć, że część rycin ukazujących zbiory została wydana w 1782 roku przez Gabriela Nicolausa Raspę. Zachowały się również relacje osób, które miały okazję zwiedzać muzeum, w tym opis Carla Arndta z 1694 roku.
Rodzaje zbiorów
Musaeum Gottwaldianum charakteryzowało się niezwykle bogatymi zbiorami, obejmującymi różne dziedziny nauki. Wśród najcenniejszych elementów kolekcji były obiekty geologiczne, takie jak minerały i skamieniałości. Szacuje się, że geologiczna część zbiorów liczyła ponad 3000 okazów, co czyniło ją najliczniejszą kategorią w całej kolekcji. Oprócz tego muzeum posiadało również eksponaty zoologiczne, botaniczne oraz medyczne.
Kurioza i niezwykłe przedmioty
Kolekcja zawierała także wiele kuriozalnych przedmiotów, które wzbudzały zainteresowanie odwiedzających. Wśród nich znajdował się m.in. kamień nerkowy pozyskany ze zwłok króla Jana III Sobieskiego oraz róg jednorożca. Te niezwykłe eksponaty nie tylko fascynowały swoją historią, ale także były powodem licznych spekulacji na temat ich pochodzenia i właściwości nadprzyrodzonych.
Przemiany po śmierci Johanna Christopha
Po śmierci Johanna Christopha Gottwalda jego żona zaczęła stopniowo sprzedawać zbiory muzeum. W kwietniu 1714 roku większość kolekcji została nabyta przez przedstawiciela cara Piotra Wielkiego za sumę 20 000 rubli. To wydarzenie miało kluczowe znaczenie dla dalszych losów zbiorów Gottwaldów, ponieważ trafiły one do Petersburga i stały się częścią tworzonej tam kunstkamery Piotra.
Losy zbiorów w Rosji
W Petersburgu kolekcja była rozdzielana na różne tematyczne sekcje i integrowana z innymi zbiorami zakupionymi w Europie. Część minerałów i skamieniałości weszła do gabinetu minerałów petersburskiej kunstkamery. Obecnie wiele z tych eksponatów znajduje się w Muzeum Mineralogicznym imienia A.J. Fersmana w Moskwie. Mimo
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).