Wprowadzenie do Ery Seleucydów
Era Seleucydów to system liczenia lat, który był powszechnie stosowany w hellenistycznym imperium Seleucydów oraz w innych regionach, które znalazły się pod jego wpływem. Początek tej ery datuje się na 1 października 312 roku p.n.e., co miało miejsce w czasach, gdy dynastia Seleucydów zyskiwała na znaczeniu po śmierci Aleksandra Wielkiego. Era ta jest również znana jako „era syryjsko-macedońska” oraz „chaldejska”, ze względu na swoje powiązania z Babilonią.
Geneza i znaczenie Ery Seleucydów
Nazwa „Era Seleucydów” pochodzi od imienia Seleukosa I Nikatora, jednego z generałów Aleksandra Wielkiego, który po jego śmierci stał się założycielem dynastii Seleucydów. W bitwie pod Gazą w 312 roku p.n.e. Seleukos pokonał Demetriosa Poliorketesa, co umożliwiło mu objęcie władzy nad znacznymi terytoriami. Wybór daty rozpoczęcia rachuby lat związany jest z równonocą jesienną lub wiosenną tego samego roku, co miało symboliczne znaczenie dla władzy i legitymacji rządów Seleukidów.
Lokalne warianty rachuby lat
W miarę jak rozprzestrzeniała się era Seleucydów, różne regiony i kultury przyjęły własne zasady dotyczące jej obliczania. Na przykład Babilończycy zaczęli liczyć lata od 311 roku p.n.e., podczas gdy Grecy syryjscy stosowali datowanie początkowe od września. Miejsca takie jak Efez czy Tyr miały swoje unikalne początki rachuby: Efez od 24 września, a Tyr od 18 listopada. Ponadto niektóre plemiona arabskie rozpoczęły liczanie od 1 września lub 1 października. Tego rodzaju lokalne różnice w obliczeniach pokazują, jak złożony był kalendarz tamtego okresu i jak różnorodne były tradycje kulturowe.
Wpływ na Żydów i inne kultury
Era Seleucydów miała także znaczący wpływ na Żydów, którzy przez długi czas posługiwali się tym systemem liczenia lat. Została ona określona jako „era kontraktów” (hebr. minjaz szetaroth), ponieważ Żydzi musieli stosować ją w aktach publicznych i prawnych. W Księgach Machabejskich, które opisują wydarzenia związane z powstaniem Machabeuszy przeciwko greckim rządom, autorzy również odniesli się do tej ery, wskazując na lata panowania Greków.
Zróżnicowanie datowania w Księgach Machabejskich
Księgi Machabejskie, będące ważnymi tekstami historycznymi dla Żydów, wykazują pewne rozbieżności w obliczaniu lat według Ery Seleucydów. Na przykład 1 Księga Machabejska podaje datę śmierci Antiocha IV Epifanesa na rok 149 tej ery, podczas gdy 2 Księga Machabejska wskazuje na rok 148. Również początek panowania Demetriusza I jest różnie datowany – pierwsza księga podaje rok 151, a druga rok 150. Te różnice mogą wynikać z lokalnych tradycji oraz z różnych interpretacji wydarzeń historycznych.
Podsumowanie i dziedzictwo Ery Seleucydów
Era Seleucydów stanowi ważny element historii starożytnego Bliskiego Wschodu i kultury hellenistycznej. Jej znaczenie wykracza poza sam system
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).